Cruisesector debatteert over duurzaamheid: vlootvernieuwing, brandstoffen en innovatie

De lancering van de MSC Euribia stond vorige week volledig in het teken van het milieu en duurzaamheid. In een primeur voor de sector heeft het nieuwe vlaggenschip van MSC Cruises tussen de werf in Saint-Nazaire en Kopenhagen de eerste netto-nul reis voor een cruiseschip gemaakt. Aan boord vond een interessant panelgesprek plaats over duurzaamheid. Daarbij ging het niet over MSC Cruises, maar over de volledige cruise-industrie en scheepvaart. De sector neemt tal van initiatieven om groen(er) te varen, maar kan de nuluitstoot alleen bereiken mits samenwerking tussen alle betrokken partijen en overheden.

De vraag naar milieuvriendelijker cruises wordt steeds prangender. Afgelopen weekend nog hebben een zestigtal activisten van Extinction Rebellion en Scientist Rebellion het vertrek van de Zuiderdam van Holland America Line in Rotterdam geblokkeerd. Ze verhinderden enkele uren lang dat de ankertouwen van het schip konden worden losgekoppeld. Ze willen dat Port of Rotterdam de cruiseschepen meteen uit de stad weert. De cruiserederijen doen volgens de actievoerders te weinig om de broeikasgasemissies in te dijken. Ook verzetten ze zich tegen de omschakeling van diesel naar LNG omdat er nog steeds methaan vrijkomt. Ze vrezen dat LNG-schepen die vandaag in de vaart komen, nog 20 tot 30 jaar zullen varen en bijgevolg het pad van de fossiele brandstoffen niet zo snel zullen verlaten. De Zuiderdam kon uiteindelijk met enkele uren vertraging uitvaren.

De redenering van de milieu-activisten is wat kort door de bocht, want de motoren die vandaag worden geïnstalleerd, zijn ontworpen met het oog op morgen. Dat betekent dat ze geschikt zijn voor toekomstige innovaties op het gebied van duurzaamheid en kunnen varen op koolstofneutrale, synthetische en andere alternatieve brandstoffen van zodra die op voldoende schaal beschikbaar zijn. De rederijen beseffen dat het vloeibaar aardgas dat ze vandaag gebruiken, een tussenoplossing is. Bovendien wordt in de gasmotoren een deel van het gas onverbrand met de rookgassen uitgestoten. Het aanpakken van dit ‘methaanslip’ is voor de motorbouwers een prioriteit. Volgens motorenbouwer Wärtsilä is op dat vlak al heel wat vooruitgang geboekt. Ook worden oudere motoren steeds vaker omgebouwd om ook op die schepen de schadelijke uitstoot te reduceren.

Toekomst van het cruisen

MSC Cruises noemt de MSC Euribia de toekomst van het cruisen en heeft met deze reis bewezen dat broeikasgasvrij cruisen vandaag mogelijk is. Alleen zijn biobrandstoffen nog niet op grote schaal beschikbaar en zijn die duurder dan de klassieke scheepsfuel. Hier ligt de bal echter niet in het MSC-kamp, maar bij de overheden en de brandstofproducten.

Op het vlak van de motoren is er het voorbije decennium heel wat gerealiseerd. De nieuwste zijn volgens Linden Coppell, MSC’s VP of Sustainability and ESG, 50 procent zuiniger dan deze die tien jaar geleden werden geïnstalleerd. Daarnaast wordt aan boord van de schepen alles in het werk gesteld om het energieverbruik en bijgevolg de uitstoot te beperken. Dat gaat van LED-verlichting tot zuiniger airco’s en technische installaties. De rompen van de schepen worden aerodynamischer om de wrijving in het water te verminderen. De routes worden aangepast zodat er trager kan worden gevaren om minder brandstof te verbruiken.

In de havens kan de emissie tot nul worden herleid door over te schakelen op het lokale elektriciteitsnet. Straks zal 75 procent van de cruiseschepen in staat zijn in te pluggen op het landnet. Op dit ogenblik beschikt echter amper 2 procent van de Europese havens over de nodige installaties. In het raam van het Fit for 55-programma van de Europese Commissie moeten tegen 2030 alle havens walstroom kunnen aanbieden. Vooruitgang is dus in zicht. In de Baltische Zee gaat deze regel al in 2024 in. Het terugdringen van de broeikasgassen kan echter alleen als voor de elektriciteitsproductie hernieuwbare energiebronnen worden aangewend.

Samengevat kunnen de rederijen door allerlei ingrepen, onderzoek en nieuwe ontwikkelingen 70 procent van de milieuproblematiek aanpakken. De overige 30 procent ligt in technologische innovaties zoals alternatieve brandstoffen. Hier is de cruise-industrie volgens MSC’s Executive Chairman Pierfrancesco Vago volledig afhankelijk van andere actoren, in de eerste plaats de brandstofproducten.

Vlootvernieuwing, walstroom en windenergie

In afwachting van de ‘silver bullet’ zal de sector steeds meer overschakelen op een mix van brandstoffen. Dat zal in een eerste fase een mengeling van klassieke brandstoffen en bio- of synthetische fuels zijn. Diverse rederijen zitten hier volop in de testfase. Daarnaast worden batterijen geïnstalleerd om gedeeltelijk op elektrische stroom te varen. Ook zonne- en windenergie kunnen in een deel van de behoefte voorzien. Voor Henri Doyer, Program Director van de Chantiers de l’Atlantique is windenergie vandaag de beste scheepsbrandstof, maar dan vooral voor kleinere schepen. De Franse scheepswerf bouwt momenteel jachten voor Orient Express (Accor Group) die voornamelijk op windenergie zullen varen. Marie-Caroline Laurent, Director General van CLIA Europe ziet vandaag vooral heil in het gebruik van walstroom en een vernieuwing van de vloot. Oudere schepen stoten namelijk veel meer schadelijke stoffen uit en verbruiken meer brandstof dan nieuwe vaartuigen.

Naar de toekomst toe wordt vooral gedacht aan methanol en waterstof, maar ook die moeten op een groene wijze worden geproduceerd. Naast MSC Cruises, de Franse scheepswerf en CLIA Europe nam ook een brandstofproducent aan het debat deel. Volgens Melissa Williams, President Marine & Decarbonisation bij Shell zullen we met de huidige brandstoffen nooit een nuluitstoot bereiken. Daarom is er nood aan alternatieve brandstoffen om tegen 2050 volledig uitstootvrije operaties mogelijk te maken. Op dat vlak moet de hele sector samenwerken. Dit gegeven geldt trouwens niet alleen voor de scheepvaart, maar ook voor de autosector en de luchtvaart die met een gelijkaardige probleemstelling worden geconfronteerd.

© foto’s MSC Cruises & ParezCruiseCommunications

Klik hier voor meer nieuws