De Duitse milieuorganisatie NABU ziet bij de cruiserederijen verbeteringen in de energie-efficiëntie, maar vindt dat de maatschappijen de cruciale stap naar klimaatneutrale brandstoffen missen. Zware stookolie blijft wijdverspreid. In de jaarlijkse ranglijst scoort Havila Voyages het best op basis van de inspanningen van het bedrijf om holistische duurzame oplossingen te implementeren en de CO₂-uitstoot en de emissie van schadelijke stoffen langs de Noorse kust te verminderen.
De cruise-industrie verbetert haar energie-efficiëntie en investeert steeds meer in walstroomaansluitingen. Toch blijft ze aanzienlijk achter bij haar potentieel als het gaat om de cruciale stap richting decarbonisatie: de overstap naar klimaatneutrale brandstoffen. Dit blijkt uit de NABU Cruise Ranking 2026. Zelfs de best gerangschikte rederijen behalen minder dan de helft van de mogelijke punten.
NABU (Nature and Biodiversity Conservation Union) noemt de situatie bijzonder problematisch. Ondanks jarenlange kritiek blijft de meerderheid van de cruisemaatschappijen gebruikmaken van stookolie. Slechts vier van de twaalf onderzochte bedrijven hebben het gebruik ervan volledig uitgesloten. Deze bijzonder vervuilende brandstof kan alleen nog worden gebruikt met behulp van rookgasreinigers die de vervuilende stoffen niet verwijderen, maar ze met het waswater in zee lozen. (Klik op de tabellen om uit te vergroten.)
“Cruisemaatschappijen zijn nog steeds sterk afhankelijk van zware stookolie – met rampzalige gevolgen voor het klimaat en het milieu. Een uitfasering is al lang mogelijk. Het probleem is niet een gebrek aan technische oplossingen, maar een gebrek aan wil om ze te implementeren. De bedrijven moeten zich nu committeren aan de overstap naar klimaatvriendelijke aandrijfsystemen en schone brandstoffen en hun verantwoordelijkheid voor de bescherming van de oceanen en het klimaat serieus nemen”, aldus Raija Koch, scheepvaartexpert bij NABU.
Schadelijk voor milieu en gezondheid
Luchtvervuiling door cruiseschepen blijft ook schadelijk voor het milieu en de menselijke gezondheid. Hoewel ongeveer de helft van de rederijen hun stikstofoxide-uitstoot tijdens de vaart vermindert, ontbreken effectieve maatregelen tegen de bijzonder schadelijke roetuitstoot nog grotendeels. NABU ziet echter vooruitgang in de havens zelf: de uitbreiding en het gebruik van walstroom vordert, waardoor het mogelijk is schepen van elektriciteit te voorzien terwijl ze in de haven liggen, in plaats van energie aan boord op te wekken met draaiende motoren. Hierdoor kunnen klimaat- en luchtverontreinigende emissies bijna volledig worden vermeden. Verdere vooruitgang is te zien op het gebied van energie-efficiëntie. Nieuwbouw en technische aanpassingen verminderen de klimaatuitstoot per passagierskilometer bij de meeste bedrijven.
De grootste uitdaging blijft echter onopgelost: het uitfaseren van fossiele brandstoffen. Hoewel veel bedrijven nog steeds afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en zogenaamde transitieoplossingen zoals LNG of biobrandstoffen, blijven volgens NABU investeringen in werkelijk klimaatneutrale voortstuwingssystemen en schepen die op eFuel kunnen varen de uitzondering, ondanks de toezegging van de industrie om in 2050 netto nul emissies te bereiken.
“De cruise-industrie genereert hoge winsten en draagt daarom een bijzondere verantwoordelijkheid om het voortouw te nemen op het gebied van klimaat- en milieubescherming”, aldus Sönke Diesener, scheepvaartdeskundige bij NABU. “In plaats van te blijven vertrouwen op stookolie, LNG of biobrandstoffen, hebben we nu investeringen nodig in technologieën die daadwerkelijke klimaatbescherming mogelijk maken. In 2026 presenteerde een Duitse scheepswerf het eerste concept voor een volledig elektrisch groot cruiseschip. Veel rederijen hebben ook concepten klaarliggen die een klimaatneutrale exploitatie van cruiseschepen mogelijk maken. Nu moeten deze concepten worden omgezet in concrete investeringsbeslissingen, zodat de volgende generatie cruiseschepen echt klimaatvriendelijker is.”
Havila Voyages leidt duurzaamheidsinspanningen
In de jaarlijkse ranglijst scoort Havila Voyages het best. In een reactie zegt de rederij vereerd te zijn dit jaar opnieuw op nummer één te staan en te zien dat haar inspanningen worden erkend. Vorig jaar heeft het bedrijf de CO₂-uitstoot verder teruggebracht en de wettelijke eisen ruimschoots overtroffen. Een van de hoogtepunten van het jaar was de herfst van 2025, toen de Havila Polaris een historische klimaatneutrale rondreis van 2.500 zeemijl voltooide van Bergen naar Kirkenes en terug, aangedreven door biogas, met een daadwerkelijke emissiereductie van 95,5 procent.
“Deze reis heeft aangetoond dat het absoluut mogelijk is om te voldoen aan strengere milieueisen op de kustroute in de volgende contractperiode – zonder concessies te doen aan de veiligheid of de operationele prestaties”, aldus Martini. “Onze boodschap is dan ook simpel: als het mogelijk is langs de ruige Noorse kust, is het ook elders mogelijk.”
Het bedrijf blijft werken aan nieuwe oplossingen, waaronder alternatieve brandstoffen en koolstofafvang. Havila Voyages heeft als doelstelling om in 2028 klimaatneutraal te zijn voor haar vloot en in 2030 emissievrij. “Tegen 2030 zal onze vloot volledig emissievrij varen op de kustroute – zowel met de vier bestaande schepen als met eventuele nieuwe schepen”, legt CEO Brent Martini uit, waarmee hij de ambities van het bedrijf voor verdere groei in de volgende aanbestedingsronde onderstreept.
